Trang chủ » Danh y xưa và nay » Danh y đất việt » Danh Y Việt Nam, y học cổ truyền

Danh Y Việt Nam, y học cổ truyền

 
Đời Lý ( 1010 – 1223 ) 

Nguyễn Chí Thành hiệu Minh Không thiền sư chùa Giao Thuỷ, Sơn Nam, Ninh Bình. Làm Quốc sư triều Lý ( 1136 ) 

Đời Trần ( 1224 – 1399 ) 

Phạm Công Bân ( 1279 – 1323 ) Tứ Kỳ, Cẩm Bình, Hải Hưng, 
Làm Thái y lệnh dưới triều Trần Nhân Tông đến Trần Minh Tông. 
Nguyễn Bá Tĩnh hiệu Tuệ Tĩnh ( Thế kỷ XIV ) Đại y thiền sư Cẩm Vũ, Cẩm Bình, Hải Hưng. 
Tác phẩm : 
Nam dược thần hiệu 
Hồng nghĩa giác tu y thư 
Thập tam phương gia giảm 
Nam dược quốc ngữ phú 
Trực giải chỉ nam dược tính phú 

ĐỜI HỒ ( 1400 – 1406 ) 

Nguyễn Đại Năng ở Giáp Sơn, Viên Môn, Hải Hưng. 
Tác phẩm : Châm cứu tiệp hiệu diễn ca. 

ĐỜI LÊ ( 1427 – 1788 ) 

Nguyễn Trực ở Bối Khê, Thanh Oai, Hà Tây. 
Tác phẩm : Bảo anh lương phương ( 1455 ) 
Chu Doãn Văn ở Quang Liệt, Thanh trì, Hà Nội. 
Tác phẩm : Y học yếu giải ( 1465 ) thừa kế Chu Văn An 
Vũ Toàn Trai ở Mỗ Trạch, Bình Giang, Hải Hưng. 
Tác phẩm : Châm cứu tiệp hiệu ( 1515 ) 
Ngô Tĩnh ở Vân Canh, Hoài đức, Hà Tây. 
Tác phẩm : Vạn phương tập nghiệm ( 1544 ) 
Hoàng Đôn Hoà ở Đa Sĩ, Kiến Hưng, Thanh Oai, Hà Tây. 
Tác phẩm : Hoạt nhân toát yếu ( 1574 ) 
Lê Đức Vong ở Vân Canh, Hoài Đức, Hà Tây. 
Tác phẩm : Nhãn khoa yếu lục ( 1637 ) 
Nguyễn Đạo An ở Phú Diễn, Từ Liêm, Hà Nội. 
Làm Quốc sư triều Lê, chữa khỏi bệnh mắt cho Trịnh Tráng (Trịnh Nghi Vương) 
Tác phẩm : Cao đơn hoàn tán vạn linh đan ( 1649 ) 
Đào Công Chính ở Hội Am, Vĩnh Bảo, Hải Phòng. 
Tác phẩm : Bảo sinh diên thọ toản yếu ( 1670 ) 
Phan Phù Tiên ở Đông Ngạc, Từ Liêm, Hà Nội. 
Tác phẩm : Bản thảo thực vật toản yếu ( Thế kỷ 17 ) 
Lý Công Tuấn ở Tiên Sơn, Bắc Ninh. 
Tác phẩm : 
Châm cứu tiệp hiệu pháp ( 1695 ) 
Châm cứu thủ huyệt đồ ( 1695 ) 
Trần Duy Duệ ở Cẩm Ngạn, Cẩm Bình, Hải Hưng. 
Tác phẩm : Thực vật kỳ anh ( 1697 ) 
Đặng Văn Đĩnh , Đặng Văn Xuyến ở Phù Đổng, Tiên Du, Hà Bắc. 
Tác phẩm : Tiên Phù Đặng gia y trị toát yếu ( 1706 ) 
Trần Khởi Giao ở Xuân Đỉnh, Từ Liêm, Hà Nội. 
Tác phẩm : Y truyền chỉ yếu ( 1720 ) 
Trần Hải Yến ở Tây Mỗ, Hữu Hưng, Từ Liêm, Hà Nội. 
Tác phẩm : 
Y nang bí thuật ( 1745 ) 
Y truyền chỉ yếu tập 
Mạch học đại yếu 
Trần Ngô Thiêm ở Tây Mỗ, Hữu Hưng, Từ Liêm, Hà Nội. 
Tác phẩm : 
Y phương ca quát ( 1747 ) 
Phụ nhân, Tiểu nhi khoa 
Tiểu nhi đậu chứng 
Trần Đình Nhâm ở Nhị Khê, Thường Tín, Hà Tây. 
Tác phẩm : Văn sách y lý vấn đáp = Bài thi thầy thuốc thời Hậu Lê ( Thế kỷ 18 ) 
Tạ Chất Phác ở Bá Khê, Đa Ngưu, Châu Giang, Hải Hưng. 
Tác phẩm : Tạ thị chuẩn đích y ước 
Phùng Văn Đống , Phùng Văn Côn ở Liên Minh, Thường Tín, Hà Tây. 
Tác phẩm : 
Phùng thị gia truyền bí thư 
Y học nghiệm phương 
Phổ tế nghiệm phương 
Ngô Lâm Đáp ở Trị Chỉ, Phú Xuyên, Hà Tây. 
Tác phẩm : 
Tâm diễn mạch quyết ( 1762 ) 
Vạn phương tập nghiệm ( bổ sung ) 
Nguyễn Hữu Đạo ở Cổ Nhuế, Từ Liêm, Hà Nội. 
Tác phẩm : 
Y lý tinh thông ( 1774 ) 
Y thư hợp soạn các bộ gia truyền 
Gia thư hợp ký 
Lê Hữu Trác hiệu Hải thượng Lãn Ông; nguyên quán : Liêu Xá, Mỹ Văn, Hưng Yên; 
trú quán : Sơn Quang, Hương Sơn, Hà Tĩnh. 
Tác Phẩm : 
Nội kinh yếu chỉ ( 1770 ) 
Y gia quan niệm 
Y hải cầu nguyên 
Huyền tẫn phát vi 
Khôn hoá thái chân 
Đạo lưu dư vân 
Vận khí bí điển ( 1766 ) 
Tâm truyền bí chỉ 
Ngoại cảm thông trị 
Bách bệnh cơ yếu 
Y trung quan kiện 
Phụ đạo xán nhiên 
Tạo thảo lương mô 
Ấu ấu tu tri 
Mộng trung giác đậu 
Ma chẩn chuẩn thằng 
Tâm đắc thần phương 
Hiệu phỏng tân phương 
Y phương hải hội 
Hành giản trân nhu 
Bách gia trân tàng 
Dược phẩm vị yếu 
Lĩnh Nam bản thảo 
Y dương án – Y âm án 
Bảo thai chủng tử quốc âm toả yếu 
Vệ sinh yếu quyết 
Nữ công thắng lãm ( 1783 ) 
Hoàng Nguyên Cát ở Nghi Tân, Nghi Lộc, Nghệ An 
Tác phẩm : Quỳ viên gia học ( thế kỷ 18 ) 
Hồng Cẩm cư sĩ họ Bùi ở Sơn Nam, Hà Nam Ninh 
Tác phẩm : 
Vệ sinh mạch quyết ( 1782 ) do Bùi Thúc Trinh sao lại. 
Trịnh Đình Ngoan là Thái Y Viện triều Hậu Lê 
Tác phẩm : 
Nhân thân tòng trị phú 
Y học nhập môn ca ( thế kỷ 18 ) 
Trưởng viện Thái Y ở Định Công , Thanh trì, Hà Nội. 
Tác phẩm : Cương mục yếu ước chân kinh diệu luân ( 1774 ) 
Trịnh Đôn Phác ở Kiến Hưng, Thanh Oai, Hà Tây. 
Tác phẩm : Hoạt nhân toát yếu tăng bổ ( thế kỷ 18 ) 

TRIỀU TÂY SƠN ( 1789 – 1802 ) 

Nguyễn Thế Lịch = Nguyễn Gia Phan ở An Khánh, Hoài Đức, Hà Tây. 
Tác phẩm : 
Tiểu nhi khoa ( 1772 ) 
Thai tiền điều lý phương pháp ( 1977 ) 
Thai sản điều lý phương pháp 
Lý âm phương pháp tổng lục ( 1814 ) 
Hộ nhi phương pháp tổng lục 
Liệu dịch phương pháp toàn tập ( 1814 ) 
Nguyễn Quang Tuân ở La Khê, Văn Khê, Quốc Oai, Hà Tây 
Tác phẩm : 
La Khê dược phương ( 1792 ) 
Kim ngọc quyến 
Gia truyền tập yếu y thư ( 1802 ) 
Phùng Thời Tố ở Hoà Xá, Châu Phúc, Phú Đức 
Tác phẩm : Tân chế kỳ nghiệm ( 1789 ) 
Trần Ngự Y ở Vân Đình, Hà Tây. 
Tác phẩm : 
Đậu xuất tề quan hình sát sắc dụng dược ( 1790 ) 
Nhật dụng thực vật loại biên 
Nguyễn Hoành ở Quảng Yên, Quảng Xương, Thanh Hoá 
Tác phẩm : Nam dược ( 1800 ) 
Gia truyền bí thư 
Kinh nghiệm lương phương 
Nguyễn Quang Lương ở Yên Ninh, Ba Đình, Hà Nội 
Tác phẩm : Nam dược quốc âm tập nghiệm ( 1800 ) 

TRIỀU NGUYỄN ( 1802 – 1883 ) 

Nguyễn Huấn ở Xuân Trạch, Đông Anh, Hà Nội 
Tác phẩm : 
Trạch viên môn truyền tập yếu y thư ( 1802 ) 
Thập tam thiên gia giảm ( bổ sung ) 
Nguyễn Trọng ở Tiên Điền, Nghi Xuân, Hà Tĩnh. 
Tác phẩm : 
Nam Dương tập yếu ( 1802 ) 
Tứ khoá thần phương 
Lê Trác Như quê Sơn Tây, hiệu Đồng Xương Đường, Hà Nội. 
Tác Phẩm : 
Cứu pháp tinh vi ( 1805 ) 
Nam thiên đức bảo toàn thư ( 1811 ) 
Trần Văn Mộ ở Phú Xuyên, Hà Tây. 
Tác phẩm : 
Vệ sinh chi yếu = Luyện nhân hoá ( 1805 ) 
( Tương truyền sách của Minh Không thiền sư, sao lại ) 
Ngô Tuấn Di ở Thanh Oai, Thanh Trì, Hà Nội. 
Tác phẩm : Hoạt nhân bị yếu ( 1809 ) 
Hoàng Sướng ở Diễn Thịnh, Diễn Châu, Nghệ An. 
Tác phẩm : Lạc sinh tâm đắc ( 1835 ) 
Lê Đức Huệ ở Hà Nội. 
Tác phẩm : Nam thiên đức bảo toàn thư ( 1854 ) bổ sung phần dược tính 
Lê Đức Am 
Tác phẩm : Tổng toàn y tập toàn thư ( 1854 ) 
Trần Trọng Bích , Trần Nguyệt Phương ở An Sơn, Hà Tây. 
Tác phẩm : Nam bang thảo mộc ( 1858 ) 
Nguyễn Đình Chiểu ở Bến Tre, Nam Bộ. 
Tác phẩm : Ngư tiều vấn đáp y thuật ( 1867 ) 
Trần Đức Hinh ở Phú Thọ. 
Tác phẩm : Đậu khoa ( 1869 ) 
Lê Kinh Hạp ở Hương Sơn, Hà tĩnh. 
Tác phẩm : Xuân Đình kinh trị chư chứng. 
Nguyễn Địch ở Vân Canh, Hoài Đức, Hà Tây. 
Tác phẩm : Vân Khê y lý yếu lục ( 1883 ) 
Vân Khê bản thảo 
Tự dục phụ nhân 
Dương Khải ở Trương Xá, Bắc Ninh. 
Tác phẩm : Thạch nha kính ( 1883 ) 

THỜI THUỘC PHÁP ( 1884- 1945 ) 

Tạ Đơn Thành ở Đa Ngưu, Châu Giang, Hải hưng. 
Tác phẩm : Dược tính ca quát ( 1890 ) 
Vũ Đình Phú ở Mỗ Trạch, Hải Hưng. 
Tác phẩm : Y thư lược sao ( 1906 ) 
Lê Tư Tuỳ ở Duy Tiên, Hà Nam. 
Tác phẩm : Bí phương tập nghiệm ( 1906 ) 
Đỗ Thế Hổ ở Thị xã Hải Dương. 
Tác phẩm : Tứ duy tập ( 1910 ) 
Bùi Thúc Trinh (Bùi Văn Trung) ở Quần Anh, Hải Hậu, Hà Nam Ninh. 
Tác phẩm : Vệ sinh yếu chỉ ( 1890 ) 
Điềm trai môn tạp bệnh chứng toát yếu 
Y học thuyết nghi ( 1921 ) 
Đinh Nho Chấn ở Hương Sơn, Hà Tĩnh. 
Tác phẩm : Trung Việt dược tính hợp biên ( 1915 ) 
Đỗ Quang 
Tác phẩm : Vạn cổ khai quyền mông lý tập 
Đào Thị 
Tác phẩm : Y học toát yếu 
Y học giản yếu 
Đỗ Văn Hồng ở Bình Minh, Khoái Châu, Hải Hưng. 
Tác phẩm : Văn sách mạch lý ( 1923 ) 
Đặng Văn Phú 
Tác phẩm : Nam dược danh vật bị khảo 
Hoàng Thị 
Tác phẩm : Châm cứu tân soạn 
Lê Văn Ngữ ở Vạn Lộc, Xuân Trường, Hà Nam Ninh. 
Tác phẩm : Y học toản yếu ( 1923 ) 
Nguyễn Đình Sỹ ở Hạ Hồi, Thường Tín, Hà Tây. 
Tác phẩm : Gia truyền đậu chẩn tập 
Nguyễn Văn Câu 
Tác phẩm : Y phương tụ trân 
Nguyễn Văn Đào 
Tác phẩm : Y thư diễn ca ( về khoa mắt ) 
Đặng Xuân Bảng 
Tác phẩm : Toàn thuật vạn niên chi khí tập 
Võ Doãn Nghi 
Tác phẩm : Nam dược khảo biện 
Trần Văn Nghĩa 
Tác phẩm : Thập tam thiên quốc ngữ ca 
Nguyễn Công Bảo 
Tác phẩm : Bản thảo thực vật 
Nguyễn An Cư ở Nam Bộ 
Tác phẩm : Nam dược bộ 

DÂN CHỦ NHÂN DÂN, XHCN 

Nguyễn An Nhân = Nguyễn Tử Siêu ở Hà Nội. 
Tác phẩm : Y học tùng thư ( 1946 ) 
Nội kinh Hoàng Đế ( dịch ) ( 1953 ) 
Phó Đức Thành ở Nghệ An và Hà Nội. 
Tác phẩm : Việt Nam dược học ( 1939 ) 
450 cây thuốc ( 1965 ) 
Bào chế Đông dược ( 1968 ) 
Lê Minh Xuân ở thành phố Hồ Chí Minh 
Tác phẩm : 53 bài thuốc 


Gửi thảo luận