Trên thực tế, rùa vàng, còn gọi là rùa núi, rùa nây, sơn quy…, đã được coi là một trong những loại thực phẩm và vị thuốc quý từ rất lâu đời. Các bộ phận của rùa đều được dùng để làm thuốc. Thịt rùa vị ngọt mặn, tính bình, có công dụng ích âm dưỡng huyết, được dùng để chữa các chứng cốt chưng lao nhiệt (đau nóng trong xương, suy nhược cơ thể do âm hư), đau nhức các khớp, ho lâu ngảy, khái huyết, trĩ xuất huyết…
Bộ phận quý nhất là yếm rùa, còn gọi là quy bản hay quy giáp, vị ngọt mặn, tính bình, có công dụng tư âm tiềm dương, bổ thận kiện cốt, được dùng để chữa các chứng thận âm bất túc, âm hư phong động (đau đầu, hoa mắt, chóng mặt do âm hư), cốt chưng lao nhiệt, thổ huyết, chảy máu cam, ho lâu ngày, kiết lỵ lâu ngày, băng lậu, khí hư, đau lưng, yếu xương (cốt nuy), sốt rét kinh niên, trẻ em gầy yếu…dưới dạng chặt nhỏ sắc uống, làm thành viên hoàn, tán bột hoặc nấu thành cao gọi là cao quy bản.
![]() Nhân viên kiểm lâm tỉnh Ninh Bình kiểm tra bắt giữ rùa núi vàng bị bày bán.
|
Ví như, để trị chứng ho lâu ngày dùng quy bản sao vàng giòn, tán nhỏ 100g, đẳng sâm 50g sao thơm tán bột, hai vị trộn đều, mỗi ngày uống 3 lần, mỗi lần 2g; để trị sốt rét lâu ngày dùng quy bản sao giòn 200g, hùng hoàng 50g, hà thủ ô sao khô, ba vị tán thành bột hoàn với mật ong thành viên 0,5g, mỗi ngày uống 9 viên, chia 3 lần; để chữa chứng lách to do sốt rét dùng yếm rùa 4g, hạt cau già 3 hạt, thường sơn tẩm rượu sao 8g, rượu trắng 1 bát hòa với nước sắc uống; để trị trĩ sa và rò hậu môn chảy nước dùng mai rùa, mai ba ba và phèn chua lượng bằng nhau, đốt tồn tính, tán bột rồi rắc vào tổn thương; để chữa sâu răng, chảy máu mủ chân răng dùng quy bản 20g rang giòn, da trăn 20g đốt cháy đen, cỏ nhọ nồi sao cháy đen 20g, 1 con thằn lằn đốt thành than, phèn xanh 5 phân, tất cả tán thành bột rồi bôi vào tổn thương sau khi đã xúc miệng sạch với nước muối…
