Phát động Phong trào Vệ sinh yêu nước nâng cao sức khỏe nhân dân: Để người dân được sống, làm việc trong môi trường trong lành và sạch sẽ hơn

Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vệ sinh yêu nước
Ngay từ năm 1945, khi bắt đầu thành lập nước đến khi Bác Hồ qua đời, Bác đã có nhiều bài nói, viết về công tác y tế, trong đó có nhiều bài viết về vấn đề vệ sinh phòng bệnh. Công tác vệ sinh phòng bệnh luôn được Chủ tịch Hồ Chí Minh coi là một trong những công việc quan trọng nhất trong sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Bác thường xuyên nhắc nhở toàn dân phải giữ gìn vệ sinh. Bác đã nói: Mọi người từ già trẻ, trai gái, đã là người yêu nước đều phải quan tâm đến vấn đề vệ sinh, giữ gìn sức khỏe. Bác đã đưa ra quan điểm “phòng bệnh hơn trị bệnh”. Bác quan tâm đến những vấn đề rất nhỏ về vệ sinh môi trường như đảm bảo nước sạch, diệt ruồi, diệt muỗi.
Để triển khai tốt các hoạt động vệ sinh phòng bệnh, Bác cũng đã quán triệt việc phát động phong trào tuyên truyền sâu rộng trong quần chúng, dựa vào quần chúng để thực hiện. Đặc biệt, ngày 2/7/1958, Bác Hồ đã có bài viết về “Vệ sinh yêu nước” đăng trên báo Nhân dân số 1572 nhằm kêu gọi toàn thể nhân dân tích cực tham gia các hoạt động vệ sinh phòng bệnh
Và sự vận dụng sáng tạo của ngành Y tế
Trong suốt thời gian qua, trên cơ sở tư tưởng, quan điểm chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, các chỉ thị, nghị quyết, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, ngành Y tế đã vận dụng một cách sáng tạo, khoa học và phù hợp với thực tiễn các nhiệm vụ được giao, đặc biệt là công tác vệ sinh phòng bệnh, góp phần làm tốt nhiệm vụ chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.  Sự vận dụng này thể hiện trong việc tổ chức, chỉ đạo, triển khai thực hiện và được cụ thể hóa bằng hành động thực tế phù hợp với từng giai đoạn.
Đứng trước tình hình dịch bệnh truyền nhiễm phát sinh và phát triển khắp nơi, giai đoạn 1945 – 1954, vệ sinh phòng bệnh được ngành Y tế coi là nhiệm vụ hàng đầu,  trong đó trọng tâm là công tác tuyên truyền vệ sinh phòng bệnh. Nha y tế thôn quê đã được Bộ Y tế thành lập để đẩy mạnh việc truyền bá vệ sinh và tân y học. Mạng lưới triển khai công tác tuyên truyền cho người dân thực hiện các biện pháp vệ sinh phòng bệnh bước đầu hình thành.
Từ năm 1954 đến năm 1975, miền Bắc hoàn toàn giải phóng nhưng đời sống người dân vô cùng khó khăn, tình hình bệnh tật và vệ sinh vô cùng tồi tệ, nhân dân chưa có thói quen ăn, ở vệ sinh. Các dịch tiêu chảy, lỵ, thương hàn, sốt rét… tồn tại từ năm này qua năm khác với tỷ lệ người mắc bệnh và tử vong cao. Ngành Y tế đã mở cuộc vận động nhân dân thực hiện “sạch làng tốt ruộng, sạch bản tốt nương, sạch phố tốt đồng”, thực hiện phong trào ba sạch “ăn sạch, ở sạch, uống sạch” và bốn diệt “diệt ruồi, diệt muỗi, diệt chuột, diệt côn trùng”, xây dựng công trình vệ sinh “hố xí, giếng nước, nhà tắm”. Trong vòng 10 năm (từ 1954 đến 1963), hoạt động vệ sinh phòng chống dịch bệnh đã góp phần đổi mới nông thôn và các thành thị miền Bắc, tiêu biểu là đã thanh toán được bệnh đậu mùa, dịch tả và bệnh đường ruột giảm gần 50%. Các dịch tiêu chảy, lỵ, thương hàn, mắt hột cũng giảm hẳn. Các công trình vệ sinh phát triển nhanh, hố xí hai ngăn trở thành phổ biến ở miền Bắc, phong tục tập quán mất vệ sinh dần được khắc phục, các chuồng gia súc được dời xa nhà. Phong trào thể dục vệ sinh phát triển rộng khắp, đường làng ngõ xóm, phố xá sạch sẽ, phong quang. Thời kỳ này, mạng lưới vệ sinh phòng bệnh đã được tổ chức một cách có hệ thống với các Trạm vệ sinh phòng dịch tại các tỉnh, thành trên toàn miền Bắc.
Ngay sau ngày giải phóng miền Nam, Bộ Y tế cũng đã quyết định thành lập mạng lưới vệ sinh phòng dịch cho các tỉnh phía Nam. Cho đến nay, mạng lưới những người làm công tác vệ sinh phòng bệnh đã được hình thành và phát triển mạnh mẽ trên phạm vi cả nước từ trung ương tới tận thôn, bản, được thay đổi cả về chất và lượng. Ngành Y tế với hệ thống y tế dự phòng từ trung ương đến địa phương ngày càng được củng cố, phát triển, nâng cao năng lực với trang thiết bị hiện đại để đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ.  Nhiều phong trào như “Ba dứt điểm công trình vệ sinh”, “Sức khỏe cho mọi người”, “Làng văn hóa – sức khỏe”… đã được thực hiện thành công và đóng góp rất lớn cho công tác nâng cao sức khỏe nhân dân. Nhiều bệnh dịch nguy hiểm được khống chế hoặc thanh toán như sốt rét, bại liệt, mắt hột, lỵ, thương hàn… Tình trạng dinh dưỡng trẻ em được cải thiện, tuổi thọ nhân dân được nâng cao.
Huy động toàn xã hội tích cực tham gia phong trào
Những năm gần đây, nhiều hoạt động liên quan đến thúc đẩy công tác vệ sinh đã được Chính phủ phê duyệt như Chương trình mục tiêu quốc gia về nước sạch và vệ sinh môi trường, Chương trình mục tiêu quốc gia về an toàn vệ sinh thực phẩm, phòng chống dịch, phòng chống bệnh nghề nghiệp… Chiến lược Chăm sóc và Bảo vệ sức khỏe nhân dân, Chiến lược Quốc gia về y tế dự phòng, Chiến lược Quốc gia về cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn năm 2020 cũng đã được ban hành. Các tiêu chí về vệ sinh cũng được đưa vào trong các nội dung chỉ đạo của phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, Chương trình xây dựng nông thôn mới… Các nhiệm vụ trên đã nhận được sự quan tâm chỉ đạo và tích cực tham gia của các bộ, ngành, chính quyền địa phương, đặc biệt là người dân.
Nhưng cũng như một số quốc gia khác trên thế giới, tại Việt Nam, hiện nay môi trường sống ở nhiều nơi bị ô nhiễm trầm trọng bởi chất thải trong sinh hoạt, trong sản xuất và phát triển kinh tế, như ô nhiễm môi trường ở khu công nghiệp, làng nghề, bãi rác…; ô nhiễm do hóa chất bảo vệ thực vật dùng trong nông nghiệp, do chất thải trong chăn nuôi, chất thải của con người…  Điều này đã tác động không nhỏ đến sức khỏe của mỗi người dân. Một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến thực trạng trên đó chính là ý thức vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường của người dân hiện vẫn còn hạn chế. Nhiều hành vi vệ sinh cá nhân có lợi cho sức khỏe chưa được thực hiện thường xuyên. Hệ quả, hiện nay bên cạnh việc chúng ta đang phải giải quyết những dịch bệnh mới đang phát sinh, phát triển và một số dịch bệnh đang có xu hướng quay trở lại thì chúng ta cũng đang phải giải quyết những bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư…
Việc triển khai phong trào Vệ sinh yêu nước nâng cao sức khỏe trong thời điểm hiện nay là việc làm rất có ý nghĩa. Phong trào không chỉ nhằm kêu gọi về “vệ sinh yêu nước” của Bác Hồ mà còn có ý nghĩa sâu sắc đối với việc hưởng ứng Cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và Chương trình xây dựng nông thôn mới do Bộ Chính trị phát động. Phòng trào Vệ sinh yêu nước nâng cao sức khỏe nhân dân sẽ được triển khai hằng năm. Phong trào nhằm tập trung triển khai các hoạt động tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân các vấn đề như: vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh trong lao động. Điểm nhấn của phòng trào chính là ngày 2/7, đã được Thủ tướng Chính phủ chọn là Ngày Vệ sinh yêu nước nâng cao sức khỏe nhân dân, nhằm nâng cao nhận thức và đề cao trách nhiệm của các cấp chính quyền, đoàn thể, tổ chức xã hội, từng gia đình và toàn xã hội về ý nghĩa và tầm quan trọng của các hoạt động vệ sinh đối với sức khỏe, hạnh phúc của mỗi người dân, mỗi gia đình, đối với sự phát triển bền vững của đất nước, dân tộc Việt Nam. Đồng thời, tăng cường sự tham gia, phối hợp chặt chẽ, đồng bộ của các cấp, ngành, các tầng lớp nhân dân và sự hợp tác, giúp đỡ của các quốc gia, các tổ chức quốc tế đối với công tác vệ sinh nâng cao sức khỏe.
Hãy bắt đầu từ hành động nhỏ bằng việc thực hiện rửa tay bằng xà phòng, ăn sạch, ở sạch… cho những thay đổi lớn, để mọi người dân được sống, làm việc trong môi trường trong lành và sạch sẽ hơn. Dịch bệnh sẽ không còn là nỗi lo, sức khỏe người dân không ngừng nâng cao.