Điểm báo ngày 31/5/2012

Thuốc nội chỉ đáp ứng được 50% nhu cầu
 
Thuốc sản xuất trong nước chỉ đáp ứng được khoảng 50% nhu cầu sử dụng của người dân và chỉ tập trung ở một số nhóm tác dụng dược lý thông thường, khiến bác sĩ và bệnh nhân ít có sự lựa chọn khi cần sử dụng thuốc. Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) cho biết như vậy trong báo cáo về tình hình thị trường dược phẩm VN và quản lý giá thuốc.
Theo báo cáo, tính đến hết năm 2011, tại VN có 25.415 mặt hàng thuốc (tương ứng với 25.415 số đăng ký – SĐK – còn hiệu lực). Trong đó, thuốc trong nước có 13.268 SĐK với 524 hoạt chất, thuốc nước ngoài có 12.147 SĐK với 971 hoạt chất. Trong 12.147 SĐK thuốc nước ngoài, Ấn Độ có 4.847 SĐK, chiếm gần 31,2% và cũng là nước dẫn đầu trong tốp 20 nhà xuất khẩu thuốc vào VN trong năm năm qua (2006-2011) (Tuổi trẻ 31/5).
 
Phát triển mạng lưới vệ tinh để giảm tải bệnh viện
 
Ngày 30/5, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã chủ trì hội thảo phát triển mạng lưới bệnh viện vệ tinh tại các địa phương. Theo bà Tiến, sẽ hình thành mạng lưới bệnh viện vệ tinh cảu bệnh viện tuyến trung ương, trước mắt từ nay đến năm 2015 là ở các chuyên khoa nội, ngoại, sản, nhi, ung bướu và tim mạch. Bộ Y tế sẽ huy động vốn tổng cộng 120 – 200 tỷ đồng/chuyên khoa trong thời gian kể trên, nhằm tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng tại địa phương cho người dân.
Dự kiến các bác sĩ của bệnh viện tuyến trên sẽ chuyển giao kỹ thuật theo gói đồng bộ, cầm tay chỉ việc khi đồng nghiệp ở cơ sở thành thạo (Tuổi trẻ, Hà Nội mới 31/5).
 
Nội soi mở rộng thực quản
 
Bác sĩ La Văn Phú – trưởng khoa ngoại tổng quát Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ – cho biết bệnh nhân đầu tiên được phẫu thuật “xẻ thanh cơ thực quản tâm vị” qua nội soi tại bệnh viện đã bình phục và chuẩn bị được xuất viện.
Đây là một kỹ thuật mới lần đầu tiên được triển khai tại bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh ở ĐBSCL do các bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy trực tiếp chuyển giao kỹ thuật.
Bệnh nhân là bà T.T.H. (58 tuổi, ngụ quận Thốt Nốt, TP Cần Thơ), bị chứng co thắt tâm vị, ăn nuốt nghẹn và thường xuyên bị ói kèm theo nóng rát vùng thực quản hơn 10 năm nay. Tại Bệnh viện Đa khoa Cần Thơ, bệnh nhân được nội soi ổ bụng xẻ thanh cơ thực quản một đoạn dài 6cm để thực quản phình to ra thông xuống dạ dày. Theo các bác sĩ, nếu chứng co thắt hoặc hẹp thực quản này để lâu có thể rất nguy hiểm (Tuổi trẻ 31/5).
 
Tầm soát ung thư đại tràng
 
Ngày 30-5, Bệnh viện FV (TP.HCM) cho biết vừa thực hiện phương pháp nội soi ảo đại tràng để tầm soát ung thư đại tràng. Đây là một trong các phương pháp hiện đại và hiệu quả để tầm soát ung thư đại tràng ở người khỏe mạnh.
Phương pháp này giúp phát hiện sớm các polyp có kích thước trên 6mm, với những polyp nhỏ hơn thường lành tính hoặc có tỉ lệ tiền ung thư thấp. Ngoài ra, phương pháp nội soi ảo có ưu điểm hơn nội soi quang học là ống thông nhỏ, ngắn (5cm), thời gian thực hiện giảm được một nửa (chỉ mất 15 phút), không phải gây mê, không phải nghỉ làm một ngày, nguy cơ thủng đại tràng hiếm gặp…
Nội soi ảo đại tràng được khuyên thực hiện với người trên 50 tuổi, không có các dấu hiệu rối loạn tiêu hóa kéo dài, không có tiền sử bị polyp hoặc ung thư đại tràng và trực tràng (Tuổi trẻ 31/5).
 
6 triệu người chết vì thuốc lá mỗi năm
 
Nhân ngày Thế giới không thuốc lá (31.5), Văn phòng Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam cho biết thuốc lá là “thủ phạm” khiến gần 6 triệu người trên thế giới chết mỗi năm.
Riêng tại Việt Nam, hằng năm thuốc lá gây tử vong khoảng 40.000 người. WHO cũng khuyến cáo có khoảng 2/3 số người không hút thuốc (phần lớn là phụ nữ và trẻ em), thường xuyên phải hít khói thuốc lá thụ động tại nhà, nơi làm việc và ở những nơi công cộng từ những người hút thuốc; và bệnh tật gây ra cho họ không thua gì người trực tiếp hút thuốc (Thanh niên, Lao động, Sức khỏe & Đời sống 31/5).
 
Nhiều thang máy ở Bệnh viện đa khoa Quảng Ngãi bị hỏng
 
Ngày 30.5, ông Nguyễn Tấn Hùng, Giám đốc Bệnh viện đa khoa Quảng Ngãi, cho biết hệ thống thang máy của bệnh viện đang trong tình trạng xuống cấp, hư hỏng nặng.
Cả bệnh viện có 9 thang máy thì trong thời gian qua đã có đến 3 thang máy kẹt cứng khiến việc di chuyển bệnh nhân nằm ở các khoa, phòng thuộc tầng 6 và 7 hết sức bất tiện. Đặc biệt, thang máy dành riêng cho khu vực cách ly bệnh tay chân miệng bị hư hỏng, không đảm bảo cho công tác phòng ngừa dịch bệnh. Theo ông Hùng, do chi phí sửa chữa các thang máy bị hư hỏng quá cao nên bệnh viện đang lập tờ trình xin ý kiến các cơ quan chức năng cho đấu thầu (Thanh niên 31/5).
 
Xóm có 12 người nhiễm HIV bí hiểm
 
Tin tức làm chấn động xóm nhỏ vốn nổi tiếng là nơi người dân chí thú làm ăn: một loạt thanh niên trai tráng, đảng viên, cựu chiến binh… bị phát hiện nhiễm HIV. Tất cả những người này đều một mực kêu rằng họ bị “nhiễm oan”.
Những ngày gần đây, địa danh ấp Phú Đăng, xã Ngãi Đăng (H.Mỏ Cày Nam, Bến Tre) trở nên nổi tiếng khắp nơi khi hàng loạt đàn ông trong xóm bị phát hiện nhiễm vi rút HIV.
Phó chủ tịch UBND xã Ngãi Đăng, ông Đoàn Công Thức khẳng định: “Tôi cam đoan với nhà báo ở đây trước giờ người dân chỉ chăm lo làm ăn, xây dựng cuộc sống, không hề có tệ nạn xã hội như ma túy hay mại dâm…”. Vậy mà đùng một cái, hung tin lại giáng xuống nơi có những người dân hiền lành, chí thú.
Người nhận tin dữ đầu tiên là ông N.V.C (58 tuổi). Ông C. là đảng viên, được quý trọng ở địa phương. Tiếp xúc với chúng tôi, ông C. vẫn còn vẻ thất thần, kể thời gian trước ông lên Bệnh viện Bình Dân ở TP.HCM trị sỏi thận. Khi làm các bước xét nghiệm, các bác sĩ ở đây phát hiện ông bị nhiễm HIV. Tin này được thông báo với con của ông. Thấy gia đình buồn rầu, ông C. nghĩ mình bị bệnh ung thư hay bệnh gì đó nặng lắm. Mãi khi được cho biết bị nhiễm HIV, ông muốn lịm đi.
Dù vậy, nghĩ mình không làm gì bậy bạ dẫn đến bị nhiễm bệnh, ông đã thông báo tin này với những người bạn từng chích thuốc chung với ông tại nhà một y sĩ trong xóm vì “gần 2 năm nay, ngày nào tôi cũng đi chích thuốc vì có biểu hiện đau lưng, sốt nhẹ”.
Một trong những người thường đi cùng ông là ông H.V.H đón xe lên TP.HCM để xét nghiệm máu. Kết quả, ông H. dương tính với vi rút HIV. Sau đó, lần lượt những người thân trong gia đình ông cũng đi thử máu và nhận hung tin: hết em ruột ông H. đến 2 người con, 2 người cháu họ đều “dính” căn bệnh quái ác…
Ông N.V.C nói, khi báo cáo với chi bộ mình bị nhiễm HIV, các đồng chí của ông không nhịn được… cười vì ông vốn nổi tiếng có lối sống lành mạnh, lại bệnh sỏi thận nặng nên không có chuyện đi “ăn chả” bên ngoài dẫn đến mang hậu quả.
Những người còn lại đều là người chí thú làm ăn, không hề có điều tiếng gì. Như anh V., người thợ leo dừa khi biết một loạt đàn ông trong xóm bị nhiễm bệnh còn tỏ ra bất bình. Rồi đến khi anh nghe lời vợ đi thử máu thì chính anh cũng mắc bệnh. Đến anh Ư., một người bị tật ở 2 chân, ít đi đâu khỏi nhà cũng cùng chung số phận.
Đến lúc này thì nhiều hoài nghi lại đổ dồn về vị y sĩ thường hay chích thuốc cho các bệnh nhân trong xóm. Nghe tin chấn động này, nhiều người trong xóm rủ nhau đi xét nghiệm máu. Con số bệnh nhân cuối cùng dừng lại ở 12 người, tất cả đều ở ấp Phú Đăng. Một điều trùng hợp là những bệnh nhân đều là nam. Kể cả vợ của những người này khi xét nghiệm đều cho kết quả âm tính với HIV.
Tiếp chúng tôi tại nhà riêng, y sĩ Đỗ Văn Bé, nhân viên y tế ấp Phú Đăng,  người bị nghi ngờ “có liên quan” đến hàng loạt trường hợp lây nhiễm HIV trong ấp, khẳng định khi điều trị cho các trường hợp tại đây ông đã làm đúng các quy định an toàn y tế.
Để chứng minh mình “vô can”, ông Bé bảo trong số bệnh nhân của ông phần đông là phụ nữ và trẻ em. Nếu ông có sơ suất dẫn đến lây nhiễm HIV thì sao lại chỉ lây cho các đối tượng là nam. Ông Bé cung cấp thêm, trước đây tại địa phương từng có người bị nhiễm HIV, trong đó có 1 người là nữ, 1 người nam là cháu ông H… Cả 2 người này không phải là bệnh nhân của ông.
Một điều đáng lưu ý là vào ngày 21.5, ông Bé bị Thanh tra Sở Y tế Bến Tre xử phạt 12,5 triệu đồng vì khám chữa bệnh không có chứng chỉ hành nghề.
Trao đổi với PV Thanh Niên, bác sĩ Trần Tấn Đạt, Giám đốc Trung tâm phòng chống HIV/AIDS tỉnh Bến Tre, cho biết Viện Pasteur TP.HCM đã liên lạc với cơ quan này và thông báo sẽ hỗ trợ cho địa phương trong việc tìm hiểu, xác định nguyên nhân dẫn đến tình trạng lây nhiễm trên trong thời gian sớm nhất.
Mặt khác, thượng tá Đoàn Thế Tân, Chánh văn phòng Công an tỉnh Bến Tre, cho biết lãnh đạo Công an tỉnh cũng quan tâm đến vụ việc trên và đã chỉ đạo cử người liên hệ với ngành y tế để theo dõi và nắm bắt diễn biến của vụ việc (Thanh niên 31/5).
 
Quảng Ngãi: 3 ngày, 7 người nhiễm độc thuốc diệt cỏ
 
Sáng 30/5, Trạm Y tế xã Sơn Kỳ, huyện Sơn Hà, Quảng Ngãi tiếp nhận bệnh nhân Đinh Thị Nhin – 34 tuổi, ở thôn Làng Băm – trong tình trạng nguy kịch, khó thở, lòng bàn tay bị bong tróc.
Theo bác sĩ Đinh Văn Bum – Trưởng Trạm Y tế xã – bệnh nhân bị nhiễm độc thuốc bảo vệ thực vật. Tuy nhiên, khi nhiễm độc, bệnh nhân không đến cơ sở y tế để chữa trị mà tự điều trị ở nhà, nên mức độ nhiễm độc nặng thêm. Trạm đã chuyển bệnh nhân lên tuyến trên chữa trị.
Trước đó, tối 28.5, trạm cũng đã tiếp nhận bệnh nhân Đinh Thị Tau – 24 tuổi, ở thôn Làng Riềng – trong tình trạng nhiễm độc nặng và chuyển viện ngay trong đêm. Như vậy, chỉ tính từ ngày 28.5 đến nay, tại xã Sơn Kỳ, huyện Sơn Hà đã có 7 trường hợp nhập viện do nghi nhiễm thuốc bảo vệ thực vật. Riêng bệnh nhân Đinh Văn Hiền – 48 tuổi, ở thôn Làng Riềng – đã chết trên đường đi cấp cứu (Lao động 31/5).
 
Phát hiện hàm lượng asen trong mẫu tóc người
mắc viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân
cao gấp gần 100 lần bình thường
 
Bộ Y tế, ngày 30-5 cho biết, kết quả xét nghiệm mẫu tóc của cháu bé 9 tuổi vừa chết sau một tuần điều trị hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân tại Bệnh viện Nhi đồng 1, TP Hồ Chí Minh đã phát hiện lượng asen (thạch tín) trong mẫu tóc cao gấp gần 100 lần bình thường.
Hiện, bệnh viện đang tiến hành sinh thiết gan để xét nghiệm thêm. Ðể có thể kết luận chính xác nguyên nhân gây bệnh, Bộ Y tế cũng yêu cầu chuyển các mẫu xét nghiệm lấy từ khu vực có người bệnh tới ba la-bo khác nhau để có thể so sánh đối chiếu các kết quả. Ðến thời điểm này, nguyên nhân gây nên hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân tại huyện Ba Tơ, Quảng Ngãi vẫn chưa được tìm thấy. 
Chiều 30-5, lại có thêm một trường hợp chết do hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân. Người bệnh là Phạm Thị Triêu, 33 tuổi, ở thôn Làng Rêu, xã Ba Ðiền, huyện Ba Tơ, Quảng Ngãi sau tám ngày điều trị và ba lần lọc máu tại Bệnh viện đa khoa Quảng Ngãi đã không qua khỏi. Như vậy, tổng số người chết do "bệnh lạ" tính đến chiều 30-5 là 23 người.
Cùng ngày, xã Ba Ðiền phát hiện thêm hai ca mắc mới, nâng tổng số người mắc "bệnh lạ" lên 214 người. Ðáng lưu ý là trong đợt bùng phát lần này có đến 10 trẻ em, trong đó có ba ca nặng phải chuyển vào Bệnh viện Nhi đồng 2, TP Hồ Chí Minh (Nhân dân 31/5).
 
Các thầy thuốc trước hội chứng viêm da dày
sừng bàn tay, bàn chân ở Ba Tơ, Quảng Ngãi:
Chúng tôi đang “chiến đấu” với kẻ thù giấu mặt
 
Tiếp chúng tôi với khuôn mặt phờ phạc vì thiếu ngủ và những cuộc điện thoại từ tỉnh đến Trung ương liên tục reo để hỏi thăm tình hình, BS. Đặng Thị Phượng, Giám đốc Trung tâm y tế Ba Tơ phân trần: “Các bạn thông cảm, không riêng gì mình mà hầu như tất cả các bộ y tế của huyện trong thời gian qua ai cũng thiếu ngủ vì “chiến đấu” với hội chứng viêm da dày sừng bàn tay bàn chân…”.
Còn nhớ, ngày Bộ Y tế tổ chức buổi họp báo về hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân ở huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi, khi chủ tọa buổi họp báo, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long mời phát biểu, BS. Đặng Thị Phượng đã nói: Nếu ví thầy thuốc là chiến sĩ chiến đấu trên mặt trận bảo vệ sức khỏe thì chúng tôi đang chiến đấu với kẻ thù giấu mặt. Mỗi một người dân mất đi vì kẻ thù quái ác này, lòng chúng tôi lại đau thắt như vừa mất đi một người thân.
Đẩy lùi “ma thuốc độc”
Từ ngày cái tên “bệnh lạ” xuất hiện ở xã Ba Điền, huyện miền núi Ba Tơ, các y bác sĩ cũng như những nhân viên y tế của Trung tâm y tế Ba Tơ càng thêm vất vả, vừa lo “chiến đấu” với căn bệnh quái ác do hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân ở Ba Tơ, Quảng Ngãi vừa phải đảm đương khám, chữa bệnh cho người dân trong huyện. Do chưa xác định được căn nguyên gây bệnh nên thầy thuốc trong Đội vệ sinh phòng dịch của huyện luân phiên cắt cử cán bộ về với dân liên tục để giám sát trường hợp bệnh và tuyên truyền giúp bà con không hoang mang, lo lắng.
Tại các huyện miền núi của tỉnh Quảng Ngãi như Ba Tơ, Sơn Hà hiện vẫn còn tồn tại nhiều hủ tục lạc hậu, trong đó nổi lên lời nguyền “ma thuốc độc”. Hễ có người tử vong không rõ nguyên nhân là những lời nguyền như gặp lửa lại có cơ hội lan rộng. Theo các cán bộ ở huyện Ba Tơ, chuyện “nghi kỵ cầm đồ thuốc độc” là một truyền thuyết lưu truyền ở các vùng dân tộc thiểu số tại Quảng Ngãi. Người nào có “đồ độc” thì sẽ hại người khác bị bệnh mà chết. Những ngày căn “bệnh lạ” mới xuất hiện, nạn nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” ở huyện Ba Tơ lại có chiều hướng gia tăng. Theo quan niệm và lý giải của một số già làng và đồng bào thiểu số thì “đồ độc” là một loại bùa chú riêng chỉ dùng để hại người và có thể làm bằng nhiều cách khác nhau. “Đồ” có thể được lấy lông mép của con cọp rồi cắm vào măng tre và để lâu ngày trở thành sâu, khi sâu lớn thải ra phân và phân chính là “đồ”. Nhà nào bị “đồ độc”, nếu không cúng thì đau ốm và cầm chắc mất mạng. Đôi khi chỉ cần một câu khoác lác “tao có đồ đấy” là người nói không thể yên thân vì bị cộng đồng hợp lực trừ khử, kéo theo hệ lụy cho gia đình… Nỗi sợ hãi thiên nhiên ám ảnh họ, nên chỉ cần bắt gặp một ánh mắt hoài nghi, một câu nói vô tình, một suy nghĩ nhuốm màu huyền bí ập đến, cũng đủ làm họ lo sợ, tìm cách chế ngự để bảo vệ mình. Thầy thuốc vừa lo chữa bệnh lại vừa làm công tác dân vận. Bác sĩ Dương Cường, Đội trưởng Đội vệ sinh phòng dịch huyện Ba Tơ, chia sẻ: Anh em trong đội cũng thường xuyên đi công tác xuống các xã khi có dịch bệnh như sốt rét, tay – chân – miệng… nhưng vất vả nhất vẫn là việc bám sát địa bàn, nơi người dân mắc hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân. Từ khi phát hiện bệnh đến nay, lúc nào cũng có người của đội chúng tôi ở dưới đó. Nhiều khi cũng thấy mệt mỏi nhưng nghĩ lại đó là việc làm ý nghĩa của anh em làm công tác y tế dự phòng chúng tôi. Đối với bà con người H’Rê ở làng Rêu, xã Ba Điền, huyện Ba Tơ, họ sẽ không tin cán bộ, nếu cán bộ chỉ có nói nhưng không… làm. Để dân tin căn bệnh này không lây nhiễm thì chính cán bộ y tế phải “3 cùng” với người dân. Nhiều cán bộ của Đội vệ sinh phòng dịch đã cùng ăn, cùng ở, cùng làm với người dân làng Rêu ít cũng từ 3 ngày, nhiều lên đến cả tuần.
Tình cảm dành cho làng Rêu
Ngay từ khi căn bệnh mang tên “bệnh lạ” xuất hiện nhiều ở làng Rêu, xã Ba Điền, Ba Tơ, những cán bộ y tế là những người thường xuyên bám trụ với bà con lâu nhất. Một người dân mắc bệnh hay tái mắc là một lần nếp nhăn trên trán người bác sĩ như hằn sâu thêm. Họ đau đáu, trằn trọc với câu hỏi đi vào giấc ngủ, làm gì và làm thế nào để không còn người mắc mới? BS. Đặng Thị Phượng đã tỉ mỉ thống kê hơn 2.000 mẫu nước, đất, mẫu da, móng tay, tóc… đã được đem đi xét nghiệm. Nhiều bệnh viện tuyến TW, các chuyên gia đầu ngành y tế cả về điều trị lẫn dự phòng đã có mặt với nhân dân.
Những mẫu tóc, mẫu da, mẫu nước… đầu tiên được gửi đi từ Ba Tơ không chỉ có ở các labo hàng đầu trong nước mà đã được gửi đến các labo của các trung tâm nghiên cứu hàng đầu của Nhật Bản bằng kỹ thuật Pyro – sequencing để so sánh với ngân hàng gen trên 240 loài vi-rut, vi khuẩn để sớm tìm ra nguyên nhân.
Bộ Y tế thường xuyên trao đổi, tham vấn ý kiến các chuyên gia của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Tổ chức Phòng chống, kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ (CDC). Quan điểm của Bộ Y tế là luôn cố gắng tìm ra các nguyên nhân để có biện pháp điều trị bệnh. Ngành y tế không chờ đến khi tìm ra căn nguyên gây bệnh mà ngay lập tức đã tích cực triển khai quyết liệt các biện pháp can thiệp nhằm giảm tử vong và giảm mắc. Giảm tử vong và giảm mắc là ưu tiên hàng đầu, cùng với đó là điều tra căn nguyên là ưu tiên của ngành y tế trong thời gian qua và cả hiện nay.
Bộ Y tế đã chỉ đạo các bệnh viện TW như BV Bạch Mai, Trung tâm Chống độc (BV Bạch Mai), BV Da liễu TW, BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương, BV Phong – Da liễu TW Quy Hòa, BV C Đà Nẵng, BV Nhi đồng 1 cử nhiều cán bộ có trình độ chuyên môn về Trung tâm y tế Ba Tơ, BVĐK tỉnh Quảng Ngãi để tập huấn và hỗ trợ chuyên môn tại chỗ. Bên cạnh đó các viện đầu ngành trong lĩnh vực dự phòng và dinh dưỡng đã “tung” những chuyên gia giỏi nhất của mình về làng Rêu như Viện Vệ sinh dịch tễ TW, Viện Pasteur TP.HCM, Viện Dinh dưỡng TW… Sau khi tiếp nhận máy siêu lọc máu được Bộ Y tế cấp, Khoa Hồi sức tích cực chống độc, BVĐK tỉnh Quảng Ngãi đã đưa máy vào điều trị cho bệnh nhân.
Ngồi trầm ngâm với tôi trong cơn mưa đầu mùa, BS. Đặng Thị Phượng khẽ khàng: Một trong những cái khó ở công tác khám, điều trị hội chứng này đó là sự phối hợp trong công tác tuyên truyền của các cơ quan báo chí. Thông tin có tin đúng nhưng phần nhiều không chính xác nên làm người dân hoang mang, lo lắng hơn, cán bộ vốn đã vất vả lại tốn nhiều thời gian, công sức để tuyên truyền cho đồng bào yên tâm phối hợp với ngành y tế điều trị và phát hiện bệnh.
Mưa vẫn nặng hạt và dường như muốn kéo dài, thi thoảng BS. Phượng nhìn ra ngoài cửa gương mặt không giấu nổi sự bồn chồn và lo lắng: Ngoài kia, trên những con đường lầy lội và khúc khuỷu, những người lính áo trắng của chị, với chiếc xe cà tàng vượt trên những cung đường hiểm trở len lỏi đến với bà con làng Rêu (Sức khỏe & Đời sống 31/5).
 
Chính quyền cần đồng hành với y tế để chống quá tải
 
Hội thảo tăng cường thực hiện Đề án Bệnh viện vệ tinh, Đề án 1816 do Bộ Y tế tổ chức tại Hà Nội ngày 30/5 với mục tiêu tìm ra các giải pháp đột phá mới trong việc trị quá tải đã thu hút được sự quan tâm của nhiều chuyên gia, cán bộ trong và ngoài ngành y tế. Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Thị Kim Tiến – Bộ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh, ngoài nỗ lực của ngành y tế thì sự vào cuộc nhanh, tâm huyết của chính quyền địa phương sẽ khắc phục sớm tình trạng quá tải bệnh viện.
Bệnh viện vệ tinh và Đề án 1816 sẽ hoạt động lồng ghép
Đề án Bệnh viện (BV) vệ tinh được thực hiện từ năm 2005, BV Việt Đức là BV đầu tiên của ngành y tế được chọn thực hiện. Mục tiêu là tăng cường năng lực ngoại khoa cho 6 BV tuyến tỉnh phía Bắc về 2 lĩnh vực phẫu thuật sọ não và phẫu thuật chấn thương nhằm giảm tình trạng quá tải cho BV Việt Đức. Đến năm 2009, Bộ Y tế tiếp tục có quyết định giao BV Bạch Mai xây dựng một số BV vệ tinh của BV này. Mục tiêu thực hiện Đề án BV vệ tinh của BV Bạch Mai nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho tuyến dưới, tăng cường chất lượng khám chữa bệnh ở BV tuyến tỉnh bền vững… Đề án của BV Bạch Mai được triển khai tại 8 BV tuyến tỉnh cũng ở phía Bắc. “Sự vào cuộc của chính quyền địa phương, bằng chính nguồn vốn đối ứng đã làm tăng sức hấp dẫn của Đề án BV vệ tinh”, ông Nguyễn Tiến Quyết – Giám đốc BV Việt Đức cho biết.
Phải giảm bệnh nhân chuyển viện
Từ những hiệu quả tích cực của 2 đề án đem lại, nhiều ý kiến chia sẻ tại hội thảo đều thống nhất, để giải bài toán quá tải BV, sản phẩm đầu ra là bệnh nhân chuyển tuyến phải giảm. Để làm được điều đó, cần có sự đầu tư của Nhà nước, bên cạnh đó không thể tách rời chính quyền cơ sở. Bởi, khi người dân được chăm sóc sức khỏe tốt gần nhà, chính sách an sinh xã hội của địa phương mới tốt. Ông Nguyễn Lân Việt, Viện trưởng Viện Tim mạch Việt Nam – BV Bạch Mai cho rằng, để có sản phẩm tốt cần có khảo sát kỹ, cung – cầu phải gặp nhau. Và cuối cùng cần có hợp đồng cam kết giữa tuyến trên và tuyến dưới.
Bộ Y tế đã, đang nỗ lực tìm nguồn vốn, huy động các nguồn lực dành cho công tác giảm tải, nâng cao chất lượng điều trị. Với những giải pháp đồng bộ, quyết liệt, chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh sẽ được nâng cao, chống quá tải sẽ đạt hiệu quả trong thời gian tới (Sức khỏe & Đời sống 31/5).
 
Chấn chỉnh quy trình chăm sóc sản phụ
 
Để giảm nguy cơ tai biến sản khoa sau sự kiện nhiều sản phụ và trẻ sơ sinh tử vong mấy tháng qua, lãnh đạo Bệnh viện Phụ sản Trung ương (BV PST.Ư) đề nghị phải chấn chỉnh việc thực hiện các quy định chăm sóc sản phụ.
Tai biến sản khoa: Khó lường
Trong vòng gần hai tháng qua, xảy ra chín ca tai biến khiến sáu sản phụ và sáu trẻ sơ sinh thiệt mạng. Theo ông, đâu có thể là nguyên nhân của hàng loạt tai biến này?
TS Lê Hoài Chương, Phó Giám đốc BV PST.Ư: Không thể gọi là hàng loạt được. Các tai biến sản khoa thường là khôn lường, rất khó tiên lượng. Tắc mạch ối ở giai đoạn chuyển dạ là một trong những tai biến sản khoa xảy ra rất bất ngờ và gây nguy cơ tử vong cao nhất. Bốn trong số các ca tử vong mới đây ở các địa phương, sau khi xét nghiệm, đều thấy do tắc mạch ối.
Nguyên nhân thứ hai có thể xem xét đến là các tai biến sản khoa. Trong số năm tai biến sản khoa, chỉ có một tai biến về cơ bản đã được khống chế. Đấy là uốn ván sơ sinh. Nhờ tiêm chủng cho mẹ, tỷ lệ tai biến này hiện rất thấp.
Bốn tai biến khác đang còn nan giải gồm sản giật, vỡ tử cung, băng huyết và nhiễm khuẩn. Ca xảy ra tại tỉnh Đồng Nai được xác định do lộn tử cung và băng huyết. Đây là tai biến 10 năm nay chưa gặp.Trường hợp đó, cơ sở điều trị phải có hệ thống hồi sức cấp cứu hiện đại. Chứ còn ở xa như thế, mãi không lấy được máu truyền thì làm sao cứu được.
Nguyên nhân thứ ba cần tính đến là các yếu tố bệnh lý không phát hiện kịp. Trường hợp ở tỉnh Quảng Ngãi là ví dụ. Cần tìm hiểu vấn đề cả ở hai góc độ. Về phía sản phụ, sản phụ có được đưa đi khám thai đúng định kỳ hay không. Về phía bệnh viện, bác sỹ có phát hiện ra bệnh của sản phụ khi khám hay không.
Trách nhiệm: Phải xem xét nhiều chiều
Ý ông có phải là phía sản phụ cũng có thể chịu trách nhiệm về các tai biến sản khoa?
Thực tế cho thấy, không ít sản phụ tự cho mình cái quyền thích thì đi khám thai không thích thì thôi. Có sản phụ chỉ siêu âm và coi đó như là khám thai rồi. Siêu âm không thôi thì làm sao biết được cân nặng, chiều cao của mẹ, của thai nhi cũng như nhiều chỉ số sinh lý khác nữa.
Rồi đăng ký nơi đẻ, có trường hợp cũng không mấy quan tâm. Chỉ gần đến ngày đẻ mới tìm đến một chỗ nào đó đăng ký thì thật nguy hiểm.
Ngược lại, cũng phải xem xét trách nhiệm của thầy thuốc, bệnh viện cũng như cơ quan quản lý y tế. Tại BV PST.Ư, số lượng bệnh nhân về khám chữa bệnh đông đã gây tình trạng quá tải trong khám, và điều trị, làm xuống cấp nhanh dụng cụ, thiết bị, nhà cửa, vệ sinh môi trường.
Thái độ của cán bộ y tế cũng có thể xấu đi do họ phải làm việc trong trạng thái quá tải.
Ngoài ra, là cơ quan đầu ngành phụ sản chỉ đạo và quản lý trực tiếp các hoạt động chuyên môn trong lĩnh vực sức khỏe sinh sản tại 32 tỉnh, thành phía bắc, chúng tôi cũng thấy phần nào thực trạng.
Chẳng hạn về hoạt động hồi sức cấp cứu, nhiều bệnh viện phụ sản chỉ có phòng hồi sức sau mổ, chưa có đơn nguyên hồi sức cấp cứu độc lập, chưa có dụng cụ và nhân lực dành cho hồi sức và cấp cứu bệnh nhân nặng.
Chưa có thiết bị chuyên sâu cho hồi sức như máy thở, máy shock điện, monitoring. Nhiều nơi không có cả bác sỹ chuyên sâu về hồi sức cấp cứu.
Nhiều khi, hoạt động hồi sức cấp cứu do phòng mổ đảm nhận. Một số nơi, phòng thủ thuật chưa đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật và phòng mổ chưa thuận lợi. Tình trạng phẫu thuật chung với các phẫu thuật khác ở bệnh viên đa khoa vẫn phổ biến.
Nhiều tỉnh thậm chí chưa có phòng mổ nhiễm trùng riêng. Rồi cả BV PST.Ư và các cơ sở y tế tỉnh hiện chưa thực hiện được nối mạng và hội chẩn trực tiếp qua truyền hình (Tiền phong 31/5).
 
Thực phẩm cho trẻ nhỏ: An toàn đến đâu?
 
Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas) vừa lên tiếng cảnh báo tình trạng vi phạm về VSATTP cho trẻ em, bởi trẻ nhỏ là đối tượng chịu hậu quả nhiều nhất từ thực phẩm mất an toàn. Tuy nhiên, cơ quan quản lý về thực phẩm thì cho rằng, 2 năm gần đây vấn đề thực phẩm cho trẻ nhỏ không tìm thấy nguy cơ đáng kể.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Vinastas cho rằng, những gì đã và đang diễn ra trên thị trường thực phẩm dinh dưỡng khiến người tiêu dùng khó có thể an tâm. Trường hợp một bà mẹ 28 tuổi ở Bắc Giang cùng 3 người con tử vong ngày 24-4 vừa qua do ngộ độc thực phẩm càng gióng lên hồi chuông cảnh báo về vấn đề này.
Cơ quan bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam thống kê, chỉ tính từ năm 2008 đến nay, hàng loạt vụ “thực phẩm bẩn” được phát hiện ở quy mô lớn như cơn bão melamine trong sữa, thạch rau câu chứa chất tạo đục DEHP độc hại, lạp xường làm từ “mỡ thối”, kẹo phát sáng có PAHs, Biphenol-A trong bình uống sữa, hay 4 tháng đầu năm 2012 với các vụ đã được phát hiện gồm thịt chứa chất tăng trưởng, ô mai không đảm bảo chất lượng… Những sản phẩm này được sử dụng nhiều cho trẻ em. Bác sĩ Lưu Thị Mỹ Thục, Trưởng khoa Dinh dưỡng tiết chế – BV Nhi Trung ương cho biết, khác với người lớn, cơ thể trẻ em có tốc độ phát triển rất nhanh và có các hệ thống cơ quan chưa hoàn chỉnh, sức đề kháng chưa cao nên nguy cơ ngộ độc cao hơn. Qua điều tra, trong các loại ngộ độc ở trẻ em thì ngộ độc thực phẩm phổ biến nhất, tiếp theo là ngộ độc hóa chất, ngộ độc thuốc… (An ninh Thủ đô 31/5).