Bệnh “lạ” ở Quảng Ngãi:
“Đừng đem dân ra thí nghiệm”
* PV: Ngành y tế cho rằng tập tục ăn gạo mốc của người dân bản địa có thể là nguy cơ dẫn đến việc người dân bị bệnh, ông nghĩ sao về điều này?
– Ông Lê Hàn Phong: Chưa “tâm phục khẩu phục”. Bộ Y tế kết luận là quyền của cơ quan chức năng nhưng về thực tế người dân địa phương thì điều đó quá phi lý. Từ nhiều đời nay, người dân ở đây và cả vùng Tây nguyên đã sử dụng gạo như vậy để ăn. Tôi xin nói lại: đây không phải là gạo mốc, đây chỉ là loại gạo mà khi gặt lúa về bà con mang đi ủ ngay, khi cần ăn thì mới phơi rồi đi xay gạo. Nên gạo có mùi như gạo ủ và hạt cơm rất chắc. Cán bộ và người dân ở đây đều ăn gạo như vậy nhiều đời nay có sao đâu.
* Tại sao đến lúc này mới cấp gạo cho người dân?
– Thật ra chưa có người dân nào bảo họ ăn gạo mà bị bệnh. Nên việc bây giờ mới cấp gạo cho dân là để giúp tìm căn nguyên của bệnh. Nếu bây giờ dân ăn gạo khác mà bệnh vẫn không thay đổi thì ngành y tế phải loại trừ nguyên nhân bệnh là do ăn gạo.
Chúng tôi cho rằng nên áp dụng phương án tổng thể chứ không đổ thừa cho gạo. Mạng sống con người không thể đánh đổi bằng việc kéo dài thời gian. Người chết, người nhiễm bệnh liên tục tăng trong thời gian gần đây. Chính quyền có phương án gì giữa lúc người dân đã hết trông chờ vào ngành y tế?
– Chúng tôi từng kiến nghị với chính quyền tỉnh và đề nghị trung ương hỗ trợ di chuyển nguyên một vùng dân cư bị bệnh này sang nơi ở mới để tìm nguyên nhân, nhưng tất cả vẫn chưa có phản hồi. Từ chuyện di cư này, thử tìm nguyên nhân của căn bệnh là từ ngoài da vào trong hay từ trong ra ngoài mà phân tích. Chúng tôi bây giờ chỉ trông chờ vào ngành y nhưng thời gian phát hiện đến nay đã quá lâu mà người dân vẫn bế tắc về thông tin.
Họ đi điều trị tất cả bệnh viện lớn từ khắp nơi trong cả nước về nhưng rồi bệnh tái phát, không giảm. Nên chăng ngành y nên để các tổ chức y tế thế giới vào cuộc để giúp đồng bào mình. Bây giờ mà chờ tìm mãi thì dân chết vì đây không phải là nơi thí nghiệm. Thật ra để an dân lúc này không còn cách nào khác là tìm ra nguyên nhân của căn bệnh. Đối với ngành y, lòng tin đã mai một dần. Nơi mà dân tin tưởng nhất là Bệnh viện Quy Hòa (Quy Nhơn) nhưng người dân cũng đã chết nhiều.
* Nếu người dân không còn lòng tin thì chính quyền mong gì ở Bộ Y tế lúc này?
– Chỉ mong Bộ Y tế sớm để các tổ chức y tế thế giới vào cuộc tìm ra nguyên nhân. Dù ngành y tế trong nước đang hết sức tự tin trước sau gì họ cũng tìm ra nguyên nhân nhưng thời gian quá lâu, đã hơn một năm rồi. Thật ra căn bệnh này đã có từ ba năm nay nhưng nguyên nhân thì chưa tìm thấy. Rõ ràng chúng ta để quá lâu. Chúng tôi kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Y tế để các tổ chức y tế thế giới vào cuộc sớm ngày nào thì sinh mạng người dân được cứu sớm ngày đó (Tuổi trẻ 12/5).
Tiếp tục truy tìm mầm bệnh “lạ”
Sáng 11-5, hơn 70 chuyên gia đầu ngành y tế gồm Viện Sốt rét – ký sinh trùng – côn trùng Quy Nhơn, Viện Pasteur TP.HCM, Cục Y tế dự phòng, Viện Dịch tễ trung ương, Viện Pasteur Nha Trang, Bệnh viện Da liễu trung ương, Bệnh viện Phong – da liễu trung ương Quy Hòa, Viện Vệ sinh – y tế công cộng TP.HCM đã tiếp tục truy lùng mầm bệnh tại bốn thôn của xã Ba Điền (huyện Ba Tơ, Quảng Ngãi).
Các chuyên gia tiếp tục về các làng bệnh để đặt bẫy côn trùng tại làng Hy Long để truy tìm các sinh vật ngoại ký sinh như bọ chét, chấy, rận sống trên thân chó, mèo, gà, vịt, heo, trâu, bò… và lấy mẫu phân tích. Một nhóm khác bẫy chuột và mổ lấy mẫu phân tích hàng loạt loài chuột tại khu vực này. Tất cả côn trùng khác như gián, nhện, ruồi, muỗi… đều được giăng bẫy bắt và lấy mẫu phân tích ngay tại chỗ. Một số giường, tủ, mùng, mền, chiếu cũng được các chuyên gia ở đây lùng sục để tìm các loài ký sinh trùng có thể mang mầm bệnh về phân tích. Cũng trong hôm qua tại trạm y tế xã Ba Điền, hàng loạt người dân kéo đến để khám bệnh và xác định có thêm nhiều trường hợp mắc bệnh mới. Chiều cùng ngày, chính quyền huyện Ba Tơ đã quyết định mua 60 tấn gạo mới cấp cho toàn bộ người dân trong vùng dịch. Ông Lê Hàn Phong quyết định từ ngày 13-5, toàn dân trong vùng dịch sẽ sử dụng gạo mới, loại bỏ toàn bộ gạo cũ trong kho.
Theo thống kê từ ngành y tế Quảng Ngãi, đến ngày 11-5 đã có 230 người mắc bệnh “lạ”, trong đó có 21 người tử vong. Đặc biệt trong số ca mắc bệnh có đến gần 50% bệnh nhân tái phát (trong số 21 trường hợp tử vong thì có 10 trường hợp tái bệnh dẫn đến diễn biến nặng gây suy đa phủ tạng).
Về việc tái phát bệnh đối với bệnh nhân mắc bệnh “lạ”, ông Lê Huy – chánh văn phòng Sở Y tế Quảng Ngãi – cho rằng khi điều trị tại bệnh viện thì các bệnh nhân bị bệnh “lạ” sức khỏe diễn tiến tốt, những tổn thương ngoài da liền lại nhưng khi ra viện, về lại cộng đồng nơi xảy ra bệnh “lạ” thì bệnh tái phát với mức độ nặng hơn. “Dựa trên cơ sở này, có khả năng các bệnh nhân này bị nhiễm độc vì khi về cộng đồng các bệnh nhân tiếp xúc lại với những yếu tố gây bệnh thì bệnh tái phát. Thông thường các trường hợp tái phát thì nặng bởi nó đã có tổn thương lúc trước rồi” – ông Huy phân tích (Tuổi trẻ 12/5).
Quảng Ngãi: Có phác đồ điều trị mới cho “bệnh lạ”
Tin từ UBND tỉnh ngày 11.5: Bộ Y tế vừa có báo cáo về các yếu tố nguy cơ gây ra hội chứng viêm da dày sừng lòng bàn tay, bàn chân tại huyện Ba Tơ và đưa ra phác đồ điều trị mới cho “bệnh lạ” này.
Theo báo cáo, các chuyên gia đã khẳng định đây là một thể bệnh không có yếu tố chứng tỏ nhiễm trùng (từ virút, vi khuẩn, hay bọ chét Rickettsia) do không có trường hợp nào sốt khi khởi phát bệnh; không có bằng chứng lây từ người sang người; 100% số người bệnh có men gan tăng, các xét nghiệm huyết học cho thấy tình trạng dinh dưỡng kém. Nhiều khả năng các trường hợp mắc bệnh do bị nhiễm độc, có thể do tiếp xúc trực tiếp hoặc qua thực phẩm bị nhiễm độc.
Để khống chế thấp nhất trường hợp chết, phác đồ điều trị mới của Bộ Y tế đã chú trọng đến hồi sức, chống độc; tổ chức phun thuốc diệt côn trùng, tiệt trùng, tăng cường dinh dưỡng cho người dân ở các xã thuộc địa bàn huyện Ba Tơ. Đẩy nhanh việc cấp gạo trắng cho các hộ gia đình; vận động người dân đi BV điều trị ngay để hạn chế bội nhiễm, biến chứng và chết (Lao động 12/5).
95% ca TNGT không được sơ cứu đúng cách
Ngày 11-5, tại buổi tuyên truyền phòng chống tai nạn thương tích cho cộng đồng do Bệnh viện Việt Đức tổ chức, ông Nguyễn Văn Uy, phụ trách Phòng khám Cấp cứu, cho biết, khoảng 95% bệnh nhân bị tai nạn giao thông không được cấp cứu đúng cách.
Nhiều ca bị gãy xương đùi nhưng người cứu nạn không biết cách đã làm cho nạn nhân bị gãy nặng hơn. Nhiều người trợ giúp còn làm đứt thêm mạch máu và dây thần kinh của người bệnh khiến phải cắt bỏ chân, hoặc sốc vì đau nên tử vong.
Thống kê của Bệnh viện Việt Đức cho thấy, chỉ trong ngày 10-5, bệnh viện này tiếp nhận hơn 50 người bị tai nạn giao thông, trong đó hơn 30 ca là chấn thương sọ não và trên 20 ca bị gãy xương. Phần lớn không được cấp cứu hoặc sơ cứu đúng cách (Tiền phong 12/5).
Bộ Y tế ban hành hướng dẫn chẩn đoán
và điều trị ngộ độc chì
Ngày 11-5, Bộ Y tế đã ban hành văn bản hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ngộ độc chì, khẳng định người có thể tiếp xúc với chì qua nhiều nguồn khác nhau, phổ biến nhất là qua các loại thuốc nam dùng để uống, bôi (gọi là thuốc cam, thuốc tưa lưỡi…) có chứa chì. Chì còn tồn tại trong các loại sơn, đặc biệt là loại sơn cũ; thực phẩm (đồ hộp có chất hàn gắn sử dụng chì)… Khi bị nhiễm độc chì ở mức độ nặng, với trẻ thường có những biểu hiện về bệnh lý não, thay đổi hành vi, co giật, hôn mê, phù gai chi, nôn kéo dài và có biểu hiện thiếu máu, thiếu sắt. Trẻ nhiễm độc chì ở mức độ trung bình có biểu hiện tăng kích thích, ngủ lịm từng lúc, bỏ chơi, quấy khóc kèm cơn đau bụng, nôn từng lúc, chán ăn. Ở mức độ nhẹ thì thường không có triệu chứng. Người lớn bị nhiễm độc chì cũng có dấu hiệu bệnh lý não, xuất hiện cơn đau quặn bụng, nôn, táo bón, đau cơ, thiếu máu, thậm chí mắc bệnh lý thận.
Nhiễm độc chì ở mức độ nặng và trung bình cần nhập viện điều trị. Tuy nhiên, nếu trẻ bị nhiễm nồng độ chì nặng thì kể cả khi đã được điều trị cũng vẫn có từ 25 đến 30% bị di chứng vĩnh viễn, như chậm phát triển trí tuệ, co giật, mù, liệt. Trẻ nhiễm độc nhưng không có triệu chứng rõ ràng cũng có nguy cơ chậm phát triển trí tuệ, thể chất nên vẫn cần phải điều trị, theo dõi. Đặc biệt, những bà mẹ nhiễm độc chì thì tốt nhất không nên cho con bú (Hà Nội mới, Sức khỏe & Đời sống 12/5).
“Đừng đem dân ra thí nghiệm”
* PV: Ngành y tế cho rằng tập tục ăn gạo mốc của người dân bản địa có thể là nguy cơ dẫn đến việc người dân bị bệnh, ông nghĩ sao về điều này?
– Ông Lê Hàn Phong: Chưa “tâm phục khẩu phục”. Bộ Y tế kết luận là quyền của cơ quan chức năng nhưng về thực tế người dân địa phương thì điều đó quá phi lý. Từ nhiều đời nay, người dân ở đây và cả vùng Tây nguyên đã sử dụng gạo như vậy để ăn. Tôi xin nói lại: đây không phải là gạo mốc, đây chỉ là loại gạo mà khi gặt lúa về bà con mang đi ủ ngay, khi cần ăn thì mới phơi rồi đi xay gạo. Nên gạo có mùi như gạo ủ và hạt cơm rất chắc. Cán bộ và người dân ở đây đều ăn gạo như vậy nhiều đời nay có sao đâu.
* Tại sao đến lúc này mới cấp gạo cho người dân?
– Thật ra chưa có người dân nào bảo họ ăn gạo mà bị bệnh. Nên việc bây giờ mới cấp gạo cho dân là để giúp tìm căn nguyên của bệnh. Nếu bây giờ dân ăn gạo khác mà bệnh vẫn không thay đổi thì ngành y tế phải loại trừ nguyên nhân bệnh là do ăn gạo.
Chúng tôi cho rằng nên áp dụng phương án tổng thể chứ không đổ thừa cho gạo. Mạng sống con người không thể đánh đổi bằng việc kéo dài thời gian. Người chết, người nhiễm bệnh liên tục tăng trong thời gian gần đây. Chính quyền có phương án gì giữa lúc người dân đã hết trông chờ vào ngành y tế?
– Chúng tôi từng kiến nghị với chính quyền tỉnh và đề nghị trung ương hỗ trợ di chuyển nguyên một vùng dân cư bị bệnh này sang nơi ở mới để tìm nguyên nhân, nhưng tất cả vẫn chưa có phản hồi. Từ chuyện di cư này, thử tìm nguyên nhân của căn bệnh là từ ngoài da vào trong hay từ trong ra ngoài mà phân tích. Chúng tôi bây giờ chỉ trông chờ vào ngành y nhưng thời gian phát hiện đến nay đã quá lâu mà người dân vẫn bế tắc về thông tin.
Họ đi điều trị tất cả bệnh viện lớn từ khắp nơi trong cả nước về nhưng rồi bệnh tái phát, không giảm. Nên chăng ngành y nên để các tổ chức y tế thế giới vào cuộc để giúp đồng bào mình. Bây giờ mà chờ tìm mãi thì dân chết vì đây không phải là nơi thí nghiệm. Thật ra để an dân lúc này không còn cách nào khác là tìm ra nguyên nhân của căn bệnh. Đối với ngành y, lòng tin đã mai một dần. Nơi mà dân tin tưởng nhất là Bệnh viện Quy Hòa (Quy Nhơn) nhưng người dân cũng đã chết nhiều.
* Nếu người dân không còn lòng tin thì chính quyền mong gì ở Bộ Y tế lúc này?
– Chỉ mong Bộ Y tế sớm để các tổ chức y tế thế giới vào cuộc tìm ra nguyên nhân. Dù ngành y tế trong nước đang hết sức tự tin trước sau gì họ cũng tìm ra nguyên nhân nhưng thời gian quá lâu, đã hơn một năm rồi. Thật ra căn bệnh này đã có từ ba năm nay nhưng nguyên nhân thì chưa tìm thấy. Rõ ràng chúng ta để quá lâu. Chúng tôi kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Y tế để các tổ chức y tế thế giới vào cuộc sớm ngày nào thì sinh mạng người dân được cứu sớm ngày đó (Tuổi trẻ 12/5).
Tiếp tục truy tìm mầm bệnh “lạ”
Sáng 11-5, hơn 70 chuyên gia đầu ngành y tế gồm Viện Sốt rét – ký sinh trùng – côn trùng Quy Nhơn, Viện Pasteur TP.HCM, Cục Y tế dự phòng, Viện Dịch tễ trung ương, Viện Pasteur Nha Trang, Bệnh viện Da liễu trung ương, Bệnh viện Phong – da liễu trung ương Quy Hòa, Viện Vệ sinh – y tế công cộng TP.HCM đã tiếp tục truy lùng mầm bệnh tại bốn thôn của xã Ba Điền (huyện Ba Tơ, Quảng Ngãi).
Các chuyên gia tiếp tục về các làng bệnh để đặt bẫy côn trùng tại làng Hy Long để truy tìm các sinh vật ngoại ký sinh như bọ chét, chấy, rận sống trên thân chó, mèo, gà, vịt, heo, trâu, bò… và lấy mẫu phân tích. Một nhóm khác bẫy chuột và mổ lấy mẫu phân tích hàng loạt loài chuột tại khu vực này. Tất cả côn trùng khác như gián, nhện, ruồi, muỗi… đều được giăng bẫy bắt và lấy mẫu phân tích ngay tại chỗ. Một số giường, tủ, mùng, mền, chiếu cũng được các chuyên gia ở đây lùng sục để tìm các loài ký sinh trùng có thể mang mầm bệnh về phân tích. Cũng trong hôm qua tại trạm y tế xã Ba Điền, hàng loạt người dân kéo đến để khám bệnh và xác định có thêm nhiều trường hợp mắc bệnh mới. Chiều cùng ngày, chính quyền huyện Ba Tơ đã quyết định mua 60 tấn gạo mới cấp cho toàn bộ người dân trong vùng dịch. Ông Lê Hàn Phong quyết định từ ngày 13-5, toàn dân trong vùng dịch sẽ sử dụng gạo mới, loại bỏ toàn bộ gạo cũ trong kho.
Theo thống kê từ ngành y tế Quảng Ngãi, đến ngày 11-5 đã có 230 người mắc bệnh “lạ”, trong đó có 21 người tử vong. Đặc biệt trong số ca mắc bệnh có đến gần 50% bệnh nhân tái phát (trong số 21 trường hợp tử vong thì có 10 trường hợp tái bệnh dẫn đến diễn biến nặng gây suy đa phủ tạng).
Về việc tái phát bệnh đối với bệnh nhân mắc bệnh “lạ”, ông Lê Huy – chánh văn phòng Sở Y tế Quảng Ngãi – cho rằng khi điều trị tại bệnh viện thì các bệnh nhân bị bệnh “lạ” sức khỏe diễn tiến tốt, những tổn thương ngoài da liền lại nhưng khi ra viện, về lại cộng đồng nơi xảy ra bệnh “lạ” thì bệnh tái phát với mức độ nặng hơn. “Dựa trên cơ sở này, có khả năng các bệnh nhân này bị nhiễm độc vì khi về cộng đồng các bệnh nhân tiếp xúc lại với những yếu tố gây bệnh thì bệnh tái phát. Thông thường các trường hợp tái phát thì nặng bởi nó đã có tổn thương lúc trước rồi” – ông Huy phân tích (Tuổi trẻ 12/5).
Quảng Ngãi: Có phác đồ điều trị mới cho “bệnh lạ”
Tin từ UBND tỉnh ngày 11.5: Bộ Y tế vừa có báo cáo về các yếu tố nguy cơ gây ra hội chứng viêm da dày sừng lòng bàn tay, bàn chân tại huyện Ba Tơ và đưa ra phác đồ điều trị mới cho “bệnh lạ” này.
Theo báo cáo, các chuyên gia đã khẳng định đây là một thể bệnh không có yếu tố chứng tỏ nhiễm trùng (từ virút, vi khuẩn, hay bọ chét Rickettsia) do không có trường hợp nào sốt khi khởi phát bệnh; không có bằng chứng lây từ người sang người; 100% số người bệnh có men gan tăng, các xét nghiệm huyết học cho thấy tình trạng dinh dưỡng kém. Nhiều khả năng các trường hợp mắc bệnh do bị nhiễm độc, có thể do tiếp xúc trực tiếp hoặc qua thực phẩm bị nhiễm độc.
Để khống chế thấp nhất trường hợp chết, phác đồ điều trị mới của Bộ Y tế đã chú trọng đến hồi sức, chống độc; tổ chức phun thuốc diệt côn trùng, tiệt trùng, tăng cường dinh dưỡng cho người dân ở các xã thuộc địa bàn huyện Ba Tơ. Đẩy nhanh việc cấp gạo trắng cho các hộ gia đình; vận động người dân đi BV điều trị ngay để hạn chế bội nhiễm, biến chứng và chết (Lao động 12/5).
95% ca TNGT không được sơ cứu đúng cách
Ngày 11-5, tại buổi tuyên truyền phòng chống tai nạn thương tích cho cộng đồng do Bệnh viện Việt Đức tổ chức, ông Nguyễn Văn Uy, phụ trách Phòng khám Cấp cứu, cho biết, khoảng 95% bệnh nhân bị tai nạn giao thông không được cấp cứu đúng cách.
Nhiều ca bị gãy xương đùi nhưng người cứu nạn không biết cách đã làm cho nạn nhân bị gãy nặng hơn. Nhiều người trợ giúp còn làm đứt thêm mạch máu và dây thần kinh của người bệnh khiến phải cắt bỏ chân, hoặc sốc vì đau nên tử vong.
Thống kê của Bệnh viện Việt Đức cho thấy, chỉ trong ngày 10-5, bệnh viện này tiếp nhận hơn 50 người bị tai nạn giao thông, trong đó hơn 30 ca là chấn thương sọ não và trên 20 ca bị gãy xương. Phần lớn không được cấp cứu hoặc sơ cứu đúng cách (Tiền phong 12/5).
Bộ Y tế ban hành hướng dẫn chẩn đoán
và điều trị ngộ độc chì
Ngày 11-5, Bộ Y tế đã ban hành văn bản hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ngộ độc chì, khẳng định người có thể tiếp xúc với chì qua nhiều nguồn khác nhau, phổ biến nhất là qua các loại thuốc nam dùng để uống, bôi (gọi là thuốc cam, thuốc tưa lưỡi…) có chứa chì. Chì còn tồn tại trong các loại sơn, đặc biệt là loại sơn cũ; thực phẩm (đồ hộp có chất hàn gắn sử dụng chì)… Khi bị nhiễm độc chì ở mức độ nặng, với trẻ thường có những biểu hiện về bệnh lý não, thay đổi hành vi, co giật, hôn mê, phù gai chi, nôn kéo dài và có biểu hiện thiếu máu, thiếu sắt. Trẻ nhiễm độc chì ở mức độ trung bình có biểu hiện tăng kích thích, ngủ lịm từng lúc, bỏ chơi, quấy khóc kèm cơn đau bụng, nôn từng lúc, chán ăn. Ở mức độ nhẹ thì thường không có triệu chứng. Người lớn bị nhiễm độc chì cũng có dấu hiệu bệnh lý não, xuất hiện cơn đau quặn bụng, nôn, táo bón, đau cơ, thiếu máu, thậm chí mắc bệnh lý thận.
Nhiễm độc chì ở mức độ nặng và trung bình cần nhập viện điều trị. Tuy nhiên, nếu trẻ bị nhiễm nồng độ chì nặng thì kể cả khi đã được điều trị cũng vẫn có từ 25 đến 30% bị di chứng vĩnh viễn, như chậm phát triển trí tuệ, co giật, mù, liệt. Trẻ nhiễm độc nhưng không có triệu chứng rõ ràng cũng có nguy cơ chậm phát triển trí tuệ, thể chất nên vẫn cần phải điều trị, theo dõi. Đặc biệt, những bà mẹ nhiễm độc chì thì tốt nhất không nên cho con bú (Hà Nội mới, Sức khỏe & Đời sống 12/5).