Ưu tiên dự phòng, kiểm soát bệnh không lây nhiễm

Việc hỗ trợ để kiểm soát các bệnh không lây nhiễm (NCDs) và các yếu tố nguy cơ của chúng đã được Ủy ban Khu vực Tây Thái Bình Dương (TTBD) của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đặt ra với mục tiêu giảm 25% số ca tử vong sớm do NCDs đến năm 2025.
Gánh nặng NCDs
Đại diện của WHO cho biết: NCDs chủ yếu là các bệnh tim mạch, đái tháo đường, ung thư và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là nguyên nhân tử vong và tàn tật hàng đầu trong khu vực, là nguyên nhân của 75% trong tổng số trường hợp tử vong trong một khu vực có dân số chiếm 1/4 dân số. Các yếu tố nguy cơ dẫn đến những bệnh NCDs gồm hút thuốc lá, chế độ ăn uống không lành mạnh, ít vận động và lạm dụng rượu.
Tại Việt Nam, tỷ lệ người mắc các NCDs tăng từ 39% năm 1986 lên 50,2% năm 1996, 62,32% năm 2006 và đến nay là 66,32%. Theo đó tỷ lệ tử vong cũng tăng từ 41,8% lên 61,62%. Kết quả nghiên cứu của ĐH Y Hà Nội năm 2011 cũng cảnh báo: việc khám và điều trị ở các bệnh viện trong toàn quốc hiện nay chỉ tập trung vào việc ngăn chặn và kiểm soát các bệnh lây nhiễm mà chưa chú trọng đến các NCDs, trong khi mỗi năm nước ta đã có gần 7 triệu người bị tăng huyết áp, 4% dân số bị đái tháo đường, khoảng 150.000 bệnh nhân mắc ung thư mới và 2,8% dân số mắc bệnh trầm cảm. Đa số bệnh nhân đều đến khám và điều trị ở giai đoạn muộn…
Gánh nặng của NCDs được các nhà chuyên môn cảnh báo là chiếm 71% tổng gánh nặng bệnh tật, cao gấp 6 lần so với gánh nặng bệnh lây nhiễm, suy dinh dưỡng, bệnh lý bà mẹ – trẻ em.
Tăng cường phòng chống gánh nặng NCDs
TS Shin Young-soo – Giám đốc WHO Khu vực TTBD cho biết: NCDs là vấn đề ưu tiên của toàn cầu và khu vực trong năm qua và NCDs được tuyên bố là khủng hoảng đặc biệt nghiêm trọng tại khu vực Thái Bình Dương. "Theo yêu cầu của Ủy ban Khu vực TTBD của WHO, chúng tôi đang hỗ trợ các quốc gia phát triển các mục tiêu toàn cầu và các chỉ số để kiểm soát các NCDs vào cuối năm 2012. Đồng thời hỗ trợ để kiểm soát các NCDs và các yếu tố nguy cơ của chúng một cách tốt hơn.”- TS Shin Young-soo nói.
Ngoài ra tuyên bố chính trị của Hội nghị cấp cao của Đại hội đồng LHQ về phòng chống các NCDs cũng đã kêu gọi xây dựng một khung giám sát toàn cầu và các mục tiêu toàn cầu tự nguyện tập trung vào 4 bệnh chủ chốt: ung thư, tim mạch, bệnh đường hô hấp mãn tính và đái tháo đường là nguyên nhân của 4/5 các ca tử vong trong khu vực. Các can thiệp phòng chống làm giảm tỷ lệ tử vong do NCDs sẽ tập trung vào việc hạn chế hút thuốc lá, cắt giảm lượng rượu và muối hấp thụ, giảm huyết áp, ngăn ngừa đau tim và đột quỵ, tăng tỷ lệ khám sàng lọc ung thư cổ tử cung, loại trừ chất béo công nghiệp trong cung cấp thực phẩm.
Để tăng cường phòng chống gánh nặng NCDs tại Việt Nam, WHO đã đưa ra nhiều kiến nghị như xây dựng chiến lược phòng chống gánh nặng NCDs giai đoạn 2012 – 2020; tăng cường chăm sóc sức khỏe ban đầu; xây dựng và ban hành hướng dẫn lâm sàng quốc gia cho bệnh đái tháo đường và ung thư; thúc đẩy hành động liên ngành; huy động sự tham gia của cộng đồng; xây dựng và thực thi các chính sách, quy định về rượu bia và thuốc lá…